 180215. Ագոնց Ստեփանոս (Գիւվէր)։ Աշխարհագրութիւն չորից մասանց աշխարհի՝ Ասիոյ, Եւրոպիոյ, Ափրիկոյ և Ամերիկոյ։ Ստորագրեալ զիւրաքանչիւր աշխարհաց որ ի նոսա՝ զդիրս, զբերս, զբարս, զվաճառականութիւն, զկառավարութիւն, զկրօնս և այլն։ ...Մասն երկրորդ. Եւրոպիա, հտ. Ա։ Վենետիկ, Ս. Ղազար, 1802. 640 էջ։ Շարվ. 7x14,5 սմ։ Բովանդ. - Էջ 3-8՝ Մասն երկրորդ. Եւրոպա, Ա. անուն։ - 9-43 Աշխարհ Ա. Փորթուքալ։ - 44-129՝ Աշխարհ Բ. Սպանիա։ -130-299՝ Աշխարհ Գ. Գաղղիա, այժմ Ֆրանչիա կամ Ֆրանսիա։ -300-346՝ Աշխարհ Դ. Ֆիանտրա։ -347-397՝ Աշխարհ Ե. Հոլանտա կամ Հիւսիսային Ֆիանտրա։ -398-485՝ Աշխարհ Զ. Մեծ Բրիտանիա կամ տէրութիւն Անգղիոյ։ - 486-567՝ Աշխարհ Է. Դանիք կամ Տանիմարքա։ -568-630՝ Աշխարհ Ը. Շվէտք։ Այս աշխատությունը ամբողջությամբ չորս մասից է։ Երրորդ և չորրորդ մասերը («Ափրիկէ» «Ամերիկա») բաղկացած են յուրաքանչյուրը մեկական հատորից։ Երկրորդ մասը («Եվրոպիա») բաղկացած է 6 հատորից, իսկ առաջին մասը՝ («Ասիա») պետք է բաղկացած լիներ 4 հատորից, բայց մենք տեսել ենք միայն երկուսը՝ Ա և Դ հատորները։ Այդ մասի Բ և Գ հատորները չգտանք ոչ մի գրադարանում։ Եվ քանի որ մատենագետները մանրամասն չեն նկարագրել աշխատությունը, մենք հաստատ չենք կարող ասել՝ այդ հատորները լո՞ւյս են տեսել, թե ոչ։ Բ և Գ հատորները հիշատակել ենք կասկածանքով (տես NN 63, 64)։ Այսպիսով, ամբողջ աշխատությունը բաղկացած է 10 կամ 12 հատորից։ Մեզ հանդիպած 10 հատորների տպագրությունն սկսվել է 1802 թ. և ավարտվել է 1806-ին։ Ըստ Ղազիկյանի՝ աշխատությունը բաղկացած է 11 հատորից։ Իսկ տպագրությունն ավարտվել է 1808 թ. (տես «Հայկական նոր մատենագիտութիւն», հտ. Ա, էջ 18)։ Ամենից առաջ՝ 1802 թ. տպագրվել են սույն երկրորդ մասի սկզբի 4 հատորները, և երրորդ ու չորրորդ մասերը։ Այնուհետև, 1804 թ. տպագրվել են երկրորդ մասի Ե-Զ հատորները։ Վերջում տպագրվել է առաջին մասը, որի Ա հատորը լույս է տեսել 1806 թ., իսկ Դ հատորը՝ 1805 թ.։ Առաջին մասի Բ և Գ հատորները ենթադրում ենք, որ լույս են տեսել 1805 թ., թեև Ղազիկյանի նկարագրությունից կարելի է ենթադրել նաև, որ այդ երկու հատորները, կամ դրանցից մեկնումեկը, տպագրվել է 1807-1808 թթ.։ Առաջին մասի Ա հատորը և երկրորդ մասի Ե-Զ հատորները գրել է Ղուկաս Ինճիճյանը (տես NN 52, 53, 84)։ ՀԳ 2186, Մ, ԳԱԹ Զ Մատ. 37-38։ Ղ. 1. 18 16. Ագոնց Ստեփանոս (Գիւվէր)։ Աշխարհագրութիւն չորից մասանց աշխարհի՝ Ասիոյ, Եւրոպիոյ, Ափրիկոյ և Ամերիկոյ։ Ստորագրեալ զիւրաքանչիւր աշխարհաց որ ի նոսա՝ զդիրս, զբերս, զբարս, զվաճառականութիւն, զկառավարութիւն, զկրօնս և այլն։ □ Մասն երկրորդ. Եւրոպիա, հտ. Բ։ Վենետիկ, Ս. Ղազար, 1802. 678 էջ։ Շարվ. 7x14,5 սմ։ Բովանդ. - Էջ 3-81՝ Աշխարհ Թ. Բրուսսիա։ - 82-168՝ Աշխարհ Ժ. Լեհ կամ Լեհաստան։ -169-329՝ Աշխարհ ԺԱ. Ռուսիա կամ Մոսկովք։ - 330-406՝ Աշխարհ ԺԲ Զվիցցերի կամ Սիւիզ ի հնում Հելվէցիա։ -407-669՝ Աշխարհ ԺԳ. Իդալիա։ Տես նախորդ նկարագրության ծանոթագրությունը։ ՀԳ 2189, Մ, ԳԱԹ Ազատյանի ֆ., ԷՃԳ Զ Մատ. 37-38։ Ղ. 1. 18 17. Ագոնց Ստեփանոս (Գիւվէր)։ Աշխարհագրութիւն չորից մասանց աշխարհի՝ Ասիոյ, Եւրոպիոյ, Ափրիկոյ և Ամերիկոյ։ Ստորագրեալ զիւրաքանչիւր աշխարհաց որ ի նոսա՝ զդիրս, զբերս, զբարս, զվաճառականութիւն, զկառավարութիւն, զկրօնս և այլն։ - Մասն երկրորդ. Եւրոպիա, հտ. Գ։ Վենետիկ, Ս. Ղազար, 1802. 500 էջ։ Շարվ. 7x14,5 սմ։ Բովանդ. - Էջ 3-316՝ Իդալիա (շարունակութիւն Միջին մասն Իդալիոյ)։ - 317-496՝ Աշխարհ ԺԴ. Գերմանիա։ Տես N 15 նկարագրության ծանոթագրությունը։ ՀԳ 2193, ԷՃԳ Զ Մատ. 37-38. Ղ. 1. 18 18. Ագոնց Ստեփանոս (Գիւվէր)։ Աշխարհագրութիւն չորից մասանց աշխարհի՝ Ասիոյ, Եւրոպիոյ, Ափրիկոյ և Ամերիկոյ։ Ստորագրեալ զիւրաքանչիւր աշխարհաց որ ի նոսա՝ զդիրս, զբերս, զբարս, զվաճառականութիւն, զկառավարութիւն, զկրօնս և այլն։ ...Մասն երկրորդ. Եւրոպիա, հտ. Դ։ Վենետիկ, Ս. Ղազար, 1802. 406 էջ։ Շարվ. 7x14,5 սմ։ Բովանդ. - Էջ 3-235՝ Գերմանիա (շարունակություն Դ շրջանակ Ֆրանքոնիոյ)։ - 236-400՝ Աշխարհ ԺԵ. Մաճառք որ և Ունկարիա։ Տես N 15 նկարագրության ծանոթագրությունը։ ՀԳ 2194, Մ, ԳԱԹ Ազատյանի ֆ., ԷՃԳ Զ Մատ. 37-38։ Ղ. 1. 18 19. Ագոնց Ստեփանոս (Գիւվէր)։ Աշխարհագրութիւն չորից մասանց աշխարհի՝ Ասիոյ, Եւրոպիոյ, Ափրիկոյ և Ամերիկոյ։ Ստորագրեալ զիւրաքանչիւր աշխարհաց որ ի նոսա՝ զդիրս, զբերս, զբարս, զվաճառականութիւն, զկառավարութիւն, զկրօնս և այլն։ - Մասն երրորդ. Ափրիկէ։ Վենետիկ, Ս. Ղազար, 1802. 627 էջ։ Շարվ. 7x14,5 սմ։ Բովանդ. - Էջ 3-14՝ անուն։ - 15-85՝ Աշխարհ Ա. Եգիպտոս։ - 86-219՝ Աշխարհ Բ. Բարբարոսաց աշխարհ։ - 220-239՝ Աշխարհ Գ. Բարբարոսաց աշխարհ միջերկրական։ - 240-317՝ Աշխարհ Ե. Նիկրիտիա։ - 318-406՝ Աշխարհ Զ. Կուինէա։ -407-445՝ Աշխարհ Է. Գօնկօ։ -446-478՝ Աշխարհ Ը. Քաֆրաստան։ -478-489՝ Աշխարհ Թ. Եթովպիա։ -490-498՝ Աշխարհ Ժ. Սօֆալա։ -499-509՝ Աշխարհ ԺԱ Զանկուէպար։ -510-518՝ Աշխարհ ԺԲ. Այան։ - 519-566՝ Աշխարհ ԺԳ. Հապէշ։ -567-579՝ Աշխարհ ԺԴ. Նուպիա։ - 580-619՝ Կղզիք Ափրիկոյ։ Տես N 15 նկարագրության ծանոթագրությունը։ ՀԳ 2195, Մ, ԳԱԹ Ազատյան ֆ., ԷՃԳ, ՄԼԳ Զ Մատ. 37-38։ Ղ. 1. 18 20. Ագոնց Ստեփանոս (Գիւվէր)։ Աշխարհագրութիւն չորից մասանց աշխարհի՝ Ասիոյ, Եւրոպիոյ, Ափրիկոյ և Ամերիկոյ։ Ստորագրեալ զիւրաքանչիւր աշխարհաց որ ի նոսա՝ զդիրս, զբերս, զբարս, զվաճառականութիւն, զկառավարութիւն, զկրօնս և այլն։ - Մասն չորրորդ. Ամերիկա։ Վենետիկ, Ս. Ղազար, 1802. 654 էջ։ Շարվ. 7x14,5 սմ։ Բովանդ. - Էջ 3-4՝ Առ վերծանօղ մատենիս։ -5-99՝ Մասն չորրորդ. Ամերիկա։ Ա անուն։ -100-202՝ Աշխարհ Ա. ԺԳ Նահանգք միացեալք։ -203-234՝ Աշխարհ Բ. Քանատա։ -235-253՝ Աշխարհ Գ. Նոր Սվոդիա։ -254-262՝ Աշխարհ Դ. Պարոյր Հուդսոնի։ - 263-275՝ Աշխարհ Ե. Լուիսիա։ -276-286՝ Աշխարհ Զ. Ֆլօրիտա։ -287-379՝ Աշխարհ Է. Մէքսիքոն։ -380-384՝ Աշխարհ Ը. Նոր Մէքսիքոն։ 385-390՝ Աշխարհ Թ. Քալիֆօրնիա։ 391-467՝ Աշխարհ Ժ. Անդիլլեան կղզիք կամ Արշիպեղագոս Անդիլլեան։ -468-483՝ Աշխարհ ԺԱ. Ցամաք։ - 484-544՝ Աշխարհ ԺԲ Բէրու։ -545-584՝ Աշխարհ ԺԳ. Քիլի կամ Քիլա կամ Չիլէ։ -585-602՝ Աշխարհ ԺԴ. Բարակվայ կա Բլադա։ -603-618՝ Աշխարհ ԺԵ. Ամազունիք։ -619-634՝ Աշխարհ ԺԶ. Պրասիլիա։ -635-644՝ Աշխարհ ԺԷ. Երկիր Մակելլանեան։ -645-646՝ Բացատրութիւն աշխարհագրական անուանց։ Տես N 15 նկարագրության ծանոթագրությունը։ ՀԳ 2198, Մ, ԳԱԹ, ԷՃԳ, ՄԼԳ Զ Մատ. 37-38։ Ղ. 1. 18 21. Չամչեան Միքայէլ։ Հրահանգ եօթնեկի, եօթնեակ եօթամբք դասաւորեալ։ Վենետիկ Ս. Ղազար, 1802. 408 կամ 368 էջ։ Շարվ. 5,7x10,7 սմ։ Ներկա մատենագիտությունը կազմված-ավարտված էր, երբ պարզվեց, որ այս գիրքը միևնույն տարում լույս է տեսել երկու հրատարակությամբ. մեկը բաղկացած է 408 էջից (տես Մատենադարանի և Էջմիածնի օրինակները), իսկ մյուսը՝ 368 էջից (տես Հանրային գրադարանի օրինակը)։ ՀԳ 4597, Մ, ԷՃԳ, ՄԼԳ Զ Մատ. 363 22. Օրացոյց ամի տեառն 1802 և Հայոց թուականիս ՌՄՃԱ։ Ըստ հնոյ տօմարին։ Յորում ցուցանին ամենայն տօնք և պահք ազգիս Հայոց։ Այլև ամիսք և երևելի տօնք Յունաց, Լատինացւոց, Հրէից և Տաճկաց, և ամիսք Ազարիայի։ Եւ ևս՝ ծնունդ և լրումն և քառորդք լուսնի։ Նաև աղիւսակ ծագման արևուն և կէս աւուրնև կէս գիշերին ըստ հաշուի 24 ժամուց, սկսեալ զկնի մտիցն արևու, ըստ սովորութեան գաւառին Կոստանդնուպօլսոյ, որոյ աշխարհագրական լայնութիւնն՝ է 41 աստիճան և 1 մասն։ Վենետիկ, Ս. Ղազար, 72 էջ։ Շարվ. 6,1x10,5 սմ։ 41 էջում՝ «Ցուցակ գրեանց և տետրակաց նորոգ տպագրելոց ի Վանս Սրբոյն Ղազարու»։ 46-52 էջերում՝ «Համառօտ տեղեկութիւն վասն փայլածուին անցանելոյ նորա զերեսօք արևու»։ 69-72 էջերում՝ «Ի վերայ լուսնոյ և բծաւոր դիմաց նորա»։ Ըստ մատենագիտական աղբյուրների՝ կազմել է Մատթեոս Մաղաքյանը։ ՄԼԳ Arm 1/2611 Զ Մատ. 722։ Ցուց. Վենետ. Մխիթ. 73 23. Երեք գիրք Սողոմոնի, այսինքն՝ Առակաց, Իմաստութեան և Ժողովողի։ Տրիեստ, տպ. Մխիթարյան, 1802. 237 էջ։ Շարվ. 5,7x11,3 սմ։ 225-237 էջերում՝ Ն. Շնորհալու ոտանավորները «Բան յիշատակի Առակացն Սողոմոնի» և այլն։ ՀԳ 1943 Զ Մատ. 43, 625։ Ղ. 1. 218։ Թ 148 24.* Կրթութիւն վասն մանկանց (քրիստոնեական վարդապետութիւն աշխարհաբար)։ Տրիեստ, տպ. Մխիթարյան, 1802։ Միևնույն տարում ունեցել է երկու հրատարակություն (տես նաև հաջորդ նկարագրությունը)։ Ցուց. Վիեն. Մխիթ. 49 25.* Համառօտ կրթութիւն վասն մանկանց, որք զառաջինն մատչին ի ս. խորհուրդ հաղորդութեան։ Թարգմանեալ յիտալականէ ի մեր աշխարհաբառ լեզու։ Տրիեստ, տպ. Մխիթարյան, 1802. 98 էջ։ Զ Մատ. 314։ Ղ. 1. 1395։ Ցուց. Վիեն. Մխիթ. 49 26. Գործք առաքելոց. ընդ որում և չորեքտասան թուղթք երանելոյն Պողօսի առաքելոյն և Թուղթք կաթուղիկեայց և Տեսիլք Յօհաննու։ Կ. Պոլիս, տպ. Պողոս Հովհաննիսյանի (Արապյան), 1802. 434 էջ։ Շարվ. 7,6x12,7 սմ։ ՀԳ 1635, ԷՃԳ 27. Գրիգոր Նարեկացի։ Նարեկ. Գիրք աղօթից սրբոյն Գրիգորի Նարեկացւոյ հոգեկիր հռետորի, բաշխեալ յիննսուն և հինգ բանս՝ հոգեսուն մաղթանաց։ Նորապէս սրբագրեալ՝ համեմատութեամբ հնագոյն և ընտիր ընտիր ձեռագիր օրինակաց։ Կ. Պոլիս, տպ. Պողոս Հովհաննիսյանի (Արապյան), 1802, հունվարի 8։ 410, 1 չհ. էջ։ Շարվ. 11,2x16,5 սմ։ 346-378 էջերում՝ «Նշանակութիւնք խրթին բառից ինչ մատենիս»։ Մ 28741, ՀԳ, ՄԼԳ Զ Մատ. 486։ Ղ. 1. 490։ Թ 70 28. Շարակնոց. Երաժշտական երգեցմունք հոգևորականք։ Կ. Պոլիս, տպ. Պողոս Հովհաննիսյանի (Արապյան), 1802. 832 էջ։ Շարվ. 8,2x13 սմ։ ՀԳ 1841, ԷՃԳ Զ Մատ. 516։ Թ 70։ ԳԼ 180 29.* Վճիռ Սիւնհոդոսին։ Բ տիտղթ. Պրակ որ կոչի Հայելի ծանօթութեան։ Որ պարունակէ զմասնաւոր կիրս՝ տեառն Դանիէլի հոգէընտիր կայսերակոչ և ազգահրաւէր կաթուղիկոսի, և հարազատից նորին Գրիգոր պատրիարգի Կոստանդնուպօլսոյ, ի դաւաճանութենէ Դաւթի Լօռեցւոյ որդւոյ Պօրչալւոյ՝ Թիֆլիզեցի անուանելոյ։ Կ. Պոլիս, տպ. Պողոս Հովհաննիսյանի (Արապյան), 1802. 43 էջ։ Զ Մատ. 324։ Ղ. 1. 1453 30.* Քրիստոնէական։ Կ. Պոլիս, տպ. Մատթեոս Դպրի, 1802։ Թ 64 |